Stoomloc E2/2 3 ‘Anna’
- Manufacturer
- Krauss München
- Year of construction
- 1921
- Weight
- 20 ton
- Length
- Max. speed
- 35 km/u
- Original owner
- Escher & Wyss AG Uetikon Zwitserland, RWTH Aachen
- Huidige eigenaar
- Miljoenenlijn
- Ready for travel
- Nee
Een honderdjarige Zwitserse dame in het Limburgse Heuvelland
De kleine Zwitserse stoomlocomotief ‘Anna’, officieel E2/2 3, heeft inmiddels een geschiedenis van meer dan honderd jaar achter zich. Gebouwd in 1921 in München, werkte ze tientallen jaren bij een chemische fabriek in het Zwitserse Uetikon. Via Karlsruhe en Aken kwam de locomotief uiteindelijk naar Zuid-Limburg, waar ze sinds 2018 officieel deel uitmaakt van de collectie van de Miljoenenlijn.
Van Zwitserland naar Aken
In 1919 gaf de Zwitserse spoorwegmaatschappij SBB aan de firma Krauss in München opdracht voor de bouw van meerdere kleine stoomlocomotieven. Een van deze locomotieven verliet in 1921 de werkplaats als stoomlocomotief 7899. Vrijwel direct kreeg zij het Zwitserse bedrijfsnummer E2/2 3 en kwam ze in dienst bij chemiebedrijf Escher & Wyss AG in Uetikon, aan het Meer van Zürich. Daar werd ze ingezet voor rangeerwerk en voor het vervoer van goederenwagens tussen het fabrieksterrein en de haven.
De locomotief bleef tientallen jaren in Uetikon. Begin jaren zeventig kwam daar een einde aan toen de aansluiting van het bedrijf werd geëlektrificeerd. De E2/2 3 werd buiten dienst gesteld.
In 1974 werd de locomotief gekocht door een Duitse ingenieur die haar wilde gebruiken voor het technisch onderwijs. Na een omvangrijke revisie verhuisde ze uiteindelijk naar Aken, waar ze onder de naam IFS3 bij de RWTH terechtkwam. De locomotief kreeg daar de naam ‘Anna’, vernoemd naar de vrouw van de nieuwe eigenaar.
Hoewel de machine in Aken slechts sporadisch werd ingezet, bleef ze bewaard. Toen de technische kennis van het werken met stoom binnen de universiteit steeds verder afnam, werden de ritten uiteindelijk zeer schaars.
De komst naar Simpelveld
Het duurde tot 2013 voordat Anna opnieuw regelmatig in beeld kwam. Ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van de Zuid-Limburgse Stoomtrein Maatschappij zagen vrijwilligers Peter Deuss en Niels Jacobs mogelijkheden om de kleine locomotief naar Simpelveld te halen. Na verschillende gesprekken en instructies werd Anna naar de Miljoenenlijn overgebracht.
Gedurende enkele opeenvolgende zomers verbleef ze in Simpelveld. De RWTH kon de locomotief daarbij beschikbaar stellen in ruil voor de mogelijkheid om studenten opnieuw kennis te laten maken met de werking van een stoomlocomotief.
In 2018 kwam vanuit Aken de vraag of Anna voor langere tijd in Simpelveld kon blijven. Binnen de Miljoenenlijn werd vervolgens uitgebreid gekeken naar de mogelijkheden en naar de toegevoegde waarde van de locomotief voor de collectie. Dat leidde tot een definitief besluit: op 19 oktober 2018 werd Anna officieel overgedragen. Daarmee kreeg de ruim negentig jaar oude locomotief een vaste plek in Simpelveld.
Onderzoek naar het verleden
Na haar komst naar de Miljoenenlijn groeide ook de belangstelling voor de geschiedenis van Anna. Begin 2020 startte een groep vrijwilligers een uitgebreid historisch onderzoek. Buiten de ketelboeken was er tot dat moment maar weinig over de locomotief bekend.
Via verschillende contacten kwamen de onderzoekers terecht bij SBB-Historic en de Verein Historische Seethalbahn in Zwitserland. Vooral de samenwerking met SBB-Historic leverde veel nieuwe informatie en historische foto’s op. Ook bleek dat Anna samen met locomotief 5 van de Dampfbahn Zürcher Oberland tot de laatste twee bewaard gebleven locomotieven van haar serie behoort. In ruil daarvoor kon de Miljoenenlijn informatie aan het Zwitserse archief toevoegen die daar nog niet bekend was.
Het onderzoek bracht bovendien duidelijkheid over haar oorspronkelijke uiterlijk en kleurstelling. Daarmee ontstond de mogelijkheid om de locomotief bij een toekomstige restauratie weer dichter bij haar oorspronkelijke Zwitserse uitvoering te brengen.
100 jaar Anna, terug naar haar oorspronkelijke uiterlijk
Eind 2020 begonnen in de werkplaats van de Miljoenenlijn de geplande onderhoudswerkzaamheden aan Anna. Tegelijkertijd werd gewerkt aan het terugbrengen van haar oorspronkelijke kleurstelling.
Dat alles viel samen met een bijzondere mijlpaal: in 2021 werd Anna honderd jaar oud. In juli werd haar nieuwe kleurstelling onthuld en op 23 en 24 oktober werd haar honderdste verjaardag uitgebreid gevierd.
Tijdens het feestweekend was er een speciaal programma voor liefhebbers, waaronder een VIP-fotorit langs de Miljoenenlijn. Ook waren verschillende gastlocomotieven aanwezig. Een bijzondere gast was de eveneens Zwitserse stoomlocomotief ‘Navizence’ van de Museum Buurtspoorweg uit Haaksbergen.
Een bijzondere plek binnen de Miljoenenlijn
Sinds de officiële overdracht heeft Anna een eigen plaats binnen de collectie van de Miljoenenlijn. De kleine locomotief wordt vooral ingezet tijdens evenementen.
Daarmee is Anna in de afgelopen jaren uitgegroeid tot een opvallende verschijning binnen de collectie.
Op dit moment is Anna helaas buiten dienst. De locomotief heeft een lekkende vlampijp en kan daarom niet worden ingezet. Wanneer de noodzakelijke werkzaamheden zijn uitgevoerd, hopen we haar in de toekomst weer onder stoom te kunnen zien.
