Nieuws

Nieuwe uniformen: Iedereen langs de lijn strak in het pak

Uniforme uniformen, het was al lange tijd een breed gedragen wens bij de Miljoenenlijn. Van stationschef tot lokettist, iedereen strak in het pak. Maar wát een klus bleek dat achteraf, beaamt Herman Schik, ‘Coördinator Vrijwilligers’ bij de Miljoenenlijn. Hij coördineerde de werkgroep die bij dit enorme project betrokken was. Vrijwilliger Jan van Keulen keek mee met een museale bril op en wilde het naadje van de kous weten over historische spooruniformen. Het resultaat is een collectie goed passende uniformen van een lokale leverancier, die bijdraagt aan de beleving met aandacht voor historische details. Petje af!

Herman, “Coördinator Vrijwilligerszaken” en tevens Stationschef, poseert in zijn nieuwe uniform

Of stationschef Jacques Muris een Excel-bestandje wilde bijhouden met wat namen en maten voor het uniformenproject, dat was de vraag. “Ik ben wel handig met dat programma, maar uiteindelijk bleek het verzoek van Herman toch veel meer dan dat.” Jacques en Herman kijken met trots terug op het uniformenproject, maar zijn beiden blij dat het gelukt is. Herman: “Met het uniformenproject zijn we al meer dan vier jaar mee bezig, met een veel groter team dan Jacques en ik. Jan van Keulen heeft bijvoorbeeld een enorme bijdrage geleverd door urenlang archiefonderzoek te doen, op zoek naar oude foto’s en kledingvoorschriften. Ook vrijwilligers Leny Muris en Olina Voncken waren erbij betrokken, omdat deze dames een goed oog hebben voor kleding. Voor ons allemaal kwam er veel meer bij kijken dan we in eerste instantie dachten.”

Passen en meten…

Strepen, knopen en balken

Wie de keuze heeft, heeft ook de kwaal, want wat voor welke uniformen kies je? Vanuit het museale karakter van de Miljoenenlijn werd er bewust gekozen voor uniformen die daadwerkelijk gedragen zijn, geen fictieve ontwerpen die alleen de beleving zouden versterken. Om de uniformen aan te laten sluiten bij het tijdsbeeld dat het materieel van de Miljoenenlijn schetst, is er gekozen voor uniforms uit begin jaren vijftig. Destijds was NS de hoofdaanbieder op het spoor, daarom zijn de nieuwe uniformen gebaseerd op NS-uniformen uit die tijd.

De vrijwilligers en de leverancier hebben geweten dat dit andere tijden waren, tijden van strikte hiërarchie. De hoeveelheid strepen op de mouw, strepen op de pet, kraagbalken en knopen gaven die hiërarchie aan, door een soort codeboek voor ingewijden. Na dit project kunnen we stellen dat Jan van Keulen daar nu toe behoort. Intussen laat Jacques trots zijn strepen zien: “De stationschef kreeg drie gouden strepen op zijn mouw en twee gouden strepen op zijn rode pet.” Herman zal zijn pet op een hoge kast moeten bewaren, want zijn kleinzoon heeft er zijn zinnen al op gezet.

Een strikte hiërarchie was niet het enige verschil met de jaren vijftig en nu. Er werkten toen nog geen vrouwen bij de Nederlandsche Spoorwegen! Bij de Miljoenenlijn anno 2022 gelukkig wel, maar daar moesten dus wel aparte ontwerpen voor komen. Die zijn gebaseerd op de damesuniformen van nu, vertaald naar de jaren vijftig. Hetzelfde euvel gold voor het winkelpersoneel. Dat was geen onderdeel van NS, maar ook hier bood archiefmateriaal een museale oplossing.

Stokers

Passen en meten

Dan is een en ander bedacht, maar moet het ook nog gemaakt worden. Hiervoor waren vier partijen uitgenodigd kriskras door Nederland. Uiteindelijk is de keuze op een lokale leverancier gevallen, uit Hoensbroek. Herman: “Naar Frank America van het familiebedrijf America Safety Center mag wel een groot woord van dank uit. Zij hebben met veel zorg en aandacht onze 130 (!) uniformen geleverd, stuk voor stuk op de persoon afgemeten en afgesteld. Ook hebben zij natuurlijk rekening moeten houden met alle strepen, knopen en balken. Er is geen uniform de deur uit gegaan, zonder dat Frank ‘m zelf heeft gezien.” Voor de aanschaf van de uniformen is jaren geleden een fonds opgericht binnen de Miljoenenlijn. Dat was voor een mooi deel gevuld met legaten. Toch moest er ook nog een hele hoop geregeld worden. Om dat goed te beheren, nam Jacques de functie van werkgroepleider van de werkgroep Vrijwilligersfaciliteiten op zich. Deze werkgroep beheert alle materialen die de Miljoenenlijn in bruikleen geeft aan de vrijwilligers, waaronder de uniformen. Dankzij de grote bijdragen in de vorm van tijd en geld is het uniformenproject nu zo goed als afgerond.

Seinhuiswachters

Samen stralen op de eerste rijdag

We spreken Herman en Jacques op de dag dat de uniformen worden uitgereikt en de groepsfoto’s worden gemaakt. “Ik dacht dat ik er nog een hele kluif aan zou hebben om iedereen bij elkaar te krijgen, maar dat viel reuze mee,” zegt Herman. “Iedereen lijkt erg gemotiveerd als het om de uniformen gaat. Mensen zijn natuurlijk ook blij dat we weer samen mogen komen. Een groot deel van de voorbereidingen van dit project ging digitaal, dat is toch niet hetzelfde.” In en om de stationshal is het een drukte van belang. Uniformen worden uitgereikt, aangetrokken en per functiegroep wordt er een mooie groepsfoto gemaakt. De trots is nu al te voelen bij de vrijwilligers. “Het mooiste moment wordt onze eerste rijdag op 17 april, als we allemaal weer mogen en dan ook nog in vol ornaat.”

Herman, Leny en Jacques van de werkgroep uniformen, met in hun midden Maud en Frank van America Safety Center

4 reacties

  • Bert Senden

    Mooie uniformen. Ik heb het destijds helemaal alleen uitgezocht. Maar met behulp van oude kledingvoorschriften is dat toen ook gelukt. Alleen de petten was een probleem. Janfre in Maastricht had niet de juiste mallen voor de vorm van de petten. Na 25 jaar mogen ze wel eens vernieuwd worden. En mooi dat historisch verantwoord zijn.

  • Babs Slangen

    Als kind reisde ik met mijn moeder en mijn kleine zusje in de kinderwagen, wekelijks van Spekholzerheide naar Opa en Oma in Simpelveld. Dat was elke keer een feest. Ik mocht het lichtbruine kartonnen kaartje aan de conducteur geven die er met zijn kniptang een gaatje in maakte. In Simpelveld aangekomen werd mijn moeder door de conducteur geholpen met de kinderwagen. Ik moest dan even wachten met uitstappen en vaak kwam de stationschef, die zijn vaste reizigers heel goed kende, om mij met een grote zwaai uit de trein te tillen en op het perron neer te zetten. Bij het zien van de foto, precies gemaakt op de plek waar de trein altijd stopte, met die prachtige nieuwe natuurgetrouwe uniformen gingen mijn herinneringen ineens weer 60 jaar terug in de tijd en was ik weer heel even dat kleine blonde meisje dat door die reusachtige man uit de trein werd getild. Mooi. Felicitaties en complimenten aan alle vrijwilligers.

  • Hilde Cloodt

    Wat raar er staat geen enkele machinist op de foto’s. De oude garde en de grondleggers van ZLSM zijn helaas uitgegumd.

    • Jasper Kroese

      Beste Hilde,
      Dank dat je je zo bekommert over een deel van onze gewaardeerde vrijwilligersgroep.
      Maar we tonen in dit artikel slechts een handjevol werkgroepen, nog niet eens de helft. Want bijvoorbeeld ook de dames van de Winkel, het personeel van de Pullman, de lokettisten, de treindienstleiders en de grote groep conducteurs ontbreken inderdaad.
      Ze zijn natuurlijk wel allemaal op de foto gezet, ook de groepen stoom- én dieselmachinisten.

      ^Jasper
      Miljoenenlijn

Reageer op dit bericht

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

*

*

*

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.